Le Petit Jeu Vs le Grand jeu Lenormand

Ze rust anno vandaag al 170 jaar op het Père-Lachaisekerkhof in Parijs en op het vlak van kaartleggen en waarzeggerij kent haar naam nog steeds geen gelijke: Mlle. Marie-Anne Lenormand (27-05-1772 t/m 23-06-1843). Vlak na haar dood verschenen op de markt verschillende kaartspelen, die haar naam droegen. Uiteraard was dit een slim staaltje 19e eeuwse marketing. De koper dacht immers dat hij met zo’n kaartspel toegang had tot de geheimen en methodes van Marie Anne en er net zo goed kaarten mee kon leggen. De twee meest bekende van deze kaartspellen zijn ongetwijfeld het 36 kaarten tellende Le petit Lenormand en Le grand jeu Lenormand met 54 kaarten.

Er zijn helaas een hele hoop foutieve aannames over de Lenormandkaarten. Geen enkel kaartspel dat haar naam draagt, heeft zij gebruikt of ontworpen. De kleine Lenormand is ook absoluut geen vereenvoudigde versie van de grote Lenormand zoals sommige bronnen vermelden. Beide systemen hebben hun geheel eigen werkwijze en structuur.

Le petit Lenormand

De meest bekende, Le petit Lenormand, is om te beginnen veel ouder dan Le grand jeu en kent zijn oorsprong in Duitsland. Het is een waarzegspel, dat eerst bestond onder de naam: Das Spiel der Hoffnung, het spel van de hoop. Dit verscheen in 1799 op de markt en kent op zijn beurt heel duidelijk zijn oorsprong in het koffiedik lezen uit de 18e eeuw. Een tijdje nadat Mlle. gestorven was, werd dit spel opnieuw uitgebracht onder de naam: Wahrsagekarten Mlle. Lenormand. Al snel werd dit overgenomen door andere kaartenmakers in Duitsland, België en Frankrijk, die hun eigen editie uitbrachten. Weliswaar elk met dezelfde afbeeldingen, maar een andere lay-out.

Je kunt met dit spel ook kleine(re) leggingen doen, maar het is in principe gemaakt om in een volledige legging te lezen; de Grand Tableau genaamd.

Le grand jeu Lenormand

Grand-Jeu-LenormandIn dezelfde periode werd in Frankrijk bij de bekende kaartenmaker Grimaud Le Grand Jeu op de markt gebracht. Dit uiterst complexe, maar interessante kaartspel, is qua structuur en werkwijze anders dan andere type kaarten. Elke kaart bevat een mix van afbeeldingen, die ieder uit een andere vorm van devinatie komen: speelkaarten, astrologie, geomantie, bloemen en letters. Verder is in het midden, op de grootste afbeelding, een verhaal te zien uit de Griekse mythologie. Onderop zie je taferelen uit de samenleving. Je kunt bij het raadplegen van de grote Lenormand verschillende leggingen hanteren. De afbeeldingen van de ene kaart worden dan verbonden aan die van de andere kaart. Je krijgt een heel leuke interactie van betekenissen, kruisgewijs, van links naar rechts en andersom. Dit spel is voor de ware doorzetters, je moet het goed bestuderen en een ijzersterk geheugen hebben. De kaarten zitten boordevol informatie en verrassende verhaallijnen en ze zorgen voor prachtige, uitgebreide en nauwkeurige readings.

De kaarten zijn duidelijk geïnspireerd op de authentieke werkwijze en interesses van Marie-Anne zelf. In veel van haar boeken herken je haar belangstelling voor de Griekse mythologie, en haar kennis van bloemen en astrologie. Uit getuigenissen van klanten kun je bijvoorbeeld lezen dat ze vreemde grote geschilderde kaarten gebruikte, met onder andere astrologische tekens, bloemen en letters.

 

Voor de ware Lenormandfan, mag Le grand jeu Lenormand eigenlijk niet in de verzameling ontbreken. Ook al heeft Marie-Anne nooit echt haar werkwijze onthuld, dit spel komt zonder twijfel het dichtst in de buurt!

De Kipper karten

Alhoewel de oorsprong van de Kipperkaarten met mysterie is omgeven, zijn de kaarten zelf zeer praktisch in gebruik. Als je vertrouwd bent met het kaartleggen volgens de cartomantiemethode, gaat dit spel je zeker aangenaam verrassen. Het heeft immers ook die heerlijke rechttoe rechtaan sfeer, zoals de speelkaarten of de Petit Lenormand.

Oorsprong

Over de oorspronkelijke bezieler van de Kipperkaarten zijn speculaties, echter heeft tot op heden nog niemand voor de volle honderd procent deze vermoedens als waarheid kunnen staven. Vermoed wordt dat een zekere Susanne Kipper de kaarten rond 1873 heeft ontworpen. Deze, oorspronkelijk uit Berlijn afkomstige, dame verbleef in die tijd in het Duitse München. In research naar kunst in het algemeen of zoals hier kaarten, wordt gekeken naar zaken zoals kleding, meubilair, huizen, bouwstijl, taal, enzovoorts. Zo krijg je meer duidelijkheid over de tijd en of plaats waar de maker van de afbeelding zich heeft door laten inspireren. Dit alles komt perfect overeen met die periode in Duitsland.

De personen en taferelen die op de kaarten zijn afgebeeld, lijken wel weggelopen uit de Film Sissi. Expert Suzanne Zitzl weet te vertellen dat de Kipperkaarten uit Bavaria (het Duitse Bayern) afkomstig zijn. Ze baseert zich hierbij op de plaatsnamen op de afgebeelde richtingaanwijzers, de torens en de typische klederdracht. Dit is dan ook onweerlegbaar. In onderstaande video heeft ze een sfeerimpressie gemaakt, door afbeeldingen, foto’s, de kipperkaarten en klassieke muziek samen te voegen.

Kaartlegexpert Anne L. Biwer meent te weten dat de mevrouw Kipper zich bij het ontwerpen van haar kaartspel heeft laten inspireren door de Kleine Lenormand kaarten. Ze hebben meerdere overeenstemmende kaarten, zoals onder andere de Brief of het Huis. Dit zou op zich mogelijk zijn, echter zijn deze thema’s zo goed als altijd een vast item in verschillende waarzegspellen en derhalve is dit voor mij persoonlijk nog geen feit.

15823626_641909006011778_1613376942271255432_n

Door mijn persoonlijke research en studie van de geschiedenis van het kaartleggen en uitwisseling met collega’s weet ik dat vele geschreven bronnen uit de 19e eeuw uiterst onbetrouwbaar zijn. Mensen kregen in deze periode weet van marketing en lieten ze zich niet weerhouden om informatie uit boeken of over kaarten in het algemeen, aan te dikken om niet te zeggen te verzinnen. Voorbeelden hiervan zijn: het gebruik van de naam Mlle. Lenormand op een Duits spel, boeken die de geheimen van Mlle Lenormand en Etteilla zouden ontsluieren, noem maar op.

Is het feit dat een zekere Susanne Kipper in die periode daadwerkelijk in München heeft gewoond genoeg bewijs dat zij ook de ontwerper is? Ik laat het aan jou over…

De onweerlegbare feiten op een rijtje:

  • In 1873 werd  de eerste editie Kipperkaarten op de markt gebracht. Uitgegeven door Matthias Seidlein en gemaakt door een zekere Kipper.
  • In 1890, wordt een nieuwe editie gedrukt met een instructieblad over hoe je moet waarzeggen. “Karten der berühmten Wahrsagerin Frau Kipper”, stond op de verpakking.
  • In de eerste twintig jaren van de 20e eeuw zijn nog een drietal nieuwe publicaties uitgekomen, totdat in 1920 deze kaarten eigendom werden van de Firma  F.X. Schmid. Na verloop van tijd kwamen ze onder de vleugels van de beroemde kaartenmaker ASS Spielkartenfabrik Altenburg, die ze nog steeds uitgeeft.

Gebruik

Als je al bekend bent met de Petit Lenormandkaarten is dit spel, qua leeswijze en sfeer dat het uitademt, niet zo’n grote overgang. Je gebruikt de zelfde (cartomantie) methode, waarbij je kernwoorden aan elkaar verbind om een zin of begrip te vormen.

Tegelijkertijd kan de polyglot in jou ,“Deutsch lernen, ab gehts”! Het is zeker de moeite om een pakje aan te schaffen en uit te proberen!

Etteilla, le grande…

“Etteilla” is het pseudoniem van Jean Baptiste Alliette, die in Parijs leefde van 1738 tot 1791. Etteilla is de achternaam Alliette omgekeerd. Deze man is wat mij betreft de meest invloedrijke man geweest in de cartomantie. Waarom dit zo is, zal ik in de toekomst toelichten onder deze “Etteilla” rubriek (in de zijbalk)

images

Deze Franse occultist is zover als het tastbare bewijs terug gaat een van de eerste professionele cartomanciens (kaartleggers) en tevens eerste leraar in de kunst van het kaartleggen= ‘de Cartomantie”.

in 1770, bracht dit heerschap het eerste (zover we weten) boek uit over hoe je moest kaartleggen, met een “gewoon” pak speelkaarten. Etteilla, ou manière de se récréer avec un jeu de cartes, was de titel van zijn allereerste werk. Dit wil zoveel zeggen als een manier om je te amuseren met een pakje kaarten. In 18e en 19e eeuw was het gangbaar dat boeken van deze aard geschreven werden onder het motto “voor recreatie”,”voor de nieuwsgierige” of als “amusant tijdverdrijf”, dit werd vooral gedaan om uit verstikkende greep van de arm der wet te blijven, die waarzeggerij en cartomantie natuurlijk verbood. In 1773 verfijnde hij zijn methode en bracht een nieuw boek uit. La seule manière de tirer les cartes.

1023b62423fa3643538c9538c0732fee912bd283

 

Meer dan tien jaren na zijn eerste publicatie bracht hij in navolging van de Zwitser Court de Géblin (Le Monde Primitief) een boek uit over “de Tarot”. In zijn typische stijl kreeg dit de titel: “Manière de se recréer avec le jeu de cartes nommées tarots. (= hoe je te amuseren met het spel dat Tarot genoemd wordt). Naderhand kwam er nog een “Etteilla, ou l’art de lire dans les cartes” uit, in dit boek doet hij een uiteenzetting over hoe hij met cartomantie in aanraking is gekomen. Niemand in Frankrijk bezat volgens hem de gave om de kaarten te lezen behalve drie oudere mensen die hij het zag doen. Aan de hand van getrokken kaarten was iemands lot fortuinlijk of juist niet. Schoppen gaven verdriet, ruiten gaven strijd, klaveren gaven geld terwijl harten vreugde brachten.

 

In 1788 richtte hij de “Société des interprètes du livre de Thot” op. Indertijd hing men fel aan de valse aanname dat de mysterieuze Tarot uit Egypte kwam, vandaar het boek van “Thot” (Hermes Trismegistus). Naderhand werd zijn speelkaartsysteem, dat de “Petit Etteilla” (32 piquet speelkaarten+persoonskaart) genoemd werd omgevormd naar een volledig tarot spel, dat nu bij ons bekend is als de Grand Etteilla. Deze Tarot gaat de geschiedenis in als de eerste esoterische en voorspellende Tarot, in die zin, de eerste die hier EFFECTIEF intentioneel voor gemaakt werd. De Tarot bestond toen natuurlijk al heel lang, maar het enige dat zeker was, is dat dit gemaakt was om het spel Tarot te spelen.

In 1790, opent hij samen met zijn zoon, Louis-Jean Baptist een school voor magie (Nouvelle ecole de Magie), dit was immers vlak voor de Franse revolutie, om het jaar erna te sterven. In het jaar dat hij stierf werd de kroon op het werk gezet door de publicatie van de Petit Etteilla.

 

WheelofFortunespread

Cartomantie in een notendop…

Een potje kaarten loopt parallel met de gebeurtenissen in een mensenleven. Als je kaart, zijn er altijd winnaars en verliezers… Je verliest een slag maar wint er naderhand misschien meerdere terug. Als het meezit, krijg je een goede hand gedeeld. Hoe meer troeven je hebt, des te groter de winstkansen. Heb je voldoende ‘patience’ om voor de lange weg te kiezen? Wie krijgt de Zwarte Piet toegeschoven?

Brengt dit rondje grote of kleine miserie? Wie heeft de bank of ‘abondance”? Wie durft vragen en wie gaat solo?

Deze stukjes karton zijn daarom uiterst geschikt om jouw leven goed in kaart te brengen…

11156271_10206851846681636_538263926105491147_n